1. Hafan
  2. Darganfod
  3. Arddangosfeydd a fu

Arddangosfeydd a fu


Cymdeithas Gelf Ceredigion

Wedi’i ysbrydoli gan Hanes – Archwilio Trysorau Cynhanesyddol, Celtaidd a Rhufeinig Ceredigion

19 Ionawr – 23 Mawrth

Mae sir Ceredigion fel pe bai’n cofleidio canol Bae Ceredigion, gan ymestyn o Aberdyfi yn y gogledd i Aberteifi yn y de, ac i mewn i’r tir ceir mynyddoedd y Cambria, sy’n ymledu dros ryw 696 milltir sgwâr neu oddeutu 1,783 cilometr sgwâr. Bu rhywrai yn byw yma ers cyn cof.
Wrth i ni deithio drwy’r ardal heddiw, yr arwyddion amlycaf o bresenoldeb ein cyndeidiau yw’r bryngeiri niferus a’r tiroedd amgaeëdig sy’n dyddio yn ôl i oes yr haearn, gan roi ffurf arbennig i’r bryniau Yn benodol, dylid nodi bryngaer trawiadol Aberystwyth ei hun, Pen Dinas, sy’n meddiannu’r gorwel ac yn tremio dros y dref. Yn fwy diweddar, drwy gyfrwng y Fila Rufeinig a ddarganfuwyd yn Abermagwr, cafwyd gwybodaeth werthfawr am oresgyniad y Rhufeiniad yn yr ardal.
Yn ogystal â thystiolaeth o bresenoldeb dyn yn yr ardal, ceir trysorau eraill megis ffosiliau creaduriaid môr sydd wedi hen farw ynghyd â’r goedwig gyfareddol o dan y môr a’i donnau yn y Borth.
Mae ein haelodau wedi ceisio dod â rhai o’r trysorau hyn yn fyw, a’n gobaith yw y byddwch yn mwynhau’r cipolwg hwn ar y gorffennol, wrth i chi edrych ar ddisg haul gain Tynddol a llwyau defodol hynod Penbryn a ddaeth o Gastell Nadolig neu realiti ffotograffig y goedwig o dan y môr yn y Borth neu’r brethyn haniaethol sy’n darlunio’r Rhufeiniad yn chwilio am aur neu’r darlun dychmygol o ffordd o fyw yn y bryngeiri, yn ogystal ag wrth edrych ar arteffactau o gasgliadau’r Amgueddfa ei hun.


Margaret Jones: Dathlu'r 100

27 Hydref 2018 tan 5 Ionawr 2019

Am ddim

Mae Amgueddfa Ceredigion yn dathlu penblwydd y darlunydd arobryn o Geredigion, Margaret Jones, yn 100 mlwydd oed gydag arddangosfa unigryw.

Mae’r arddangosfa Margaret Jones: Dathlu’r 100, sy’n amlygu gyrfa’r darlunydd arobryn Margaret Jones ar noswyl ei phen-blwydd yn 100 oed, yn cynnwys brasluniau cynnar a darluniau nas gwelwyd o’r blaen sy’n eiddo i’r teulu Jones. Mae’r arddangosfa unigryw hon yn agor y drws i gelf yr artist enwog, gan wahodd ymwelwyr i ddarganfod syniadau, brasluniau a gweithrediad mewnol ei darluniau a’i gwaith celf enwog.

Bydd yr arddangosfa’n cynnwys printiau gwreiddiol nas gwelwyd o’r blaen o’r gyfres ‘Arthur’ a phrintiau prin o waith nas cyhoeddwyd, gan gynnwys ‘Seven days of the week’ sy’n bwrw golwg ar sut mae enwau dyddiau’r wythnos yn tarddu o sagâu’r brenhinoedd a’r breninesau Nordig. Bydd albymau lluniau archif hefyd yn cael eu harddangos ynghyd â llyfrau nad ydynt wedi cael eu cyhoeddi, gan roi cipolwg nas gwelwyd o’r blaen ar fywyd preifat yr artist.

Dywedodd Alice Briggs, Curadur Cynorthwyol Amgueddfa Ceredigion, “Pleser oedd cael y cyfle i chwilio drwy bortffolio Margaret Jones, darganfod mwy am ei phroses o greu ei darluniau a dysgu mwy am ei gwybodaeth fanwl am y traddodiad storïol y mae hi wedi darlunio ar ei gyfer.”

Ers dod yn arlunydd proffesiynol yn 60 mlwydd oed, daeth Margaret yn adnabyddus fel un o’r darlunwyr blaenllaw yn y traddodiad Celtaidd a llên gwerin eraill. Fe’i ganwyd yn Lloegr, a magodd ei theulu ifanc yn India gyda’i gŵr cyn iddo gael ei benodi’n ddarlithydd mewn Astudiaethau Addysg yng Ngholeg Prifysgol Cymru, Aberystwyth. Mae ei phortread o’r Mabinogi wedi diffinio’r modd y mae cenhedlaeth o blant Cymru yn dychmygu llên gwerin hynafol y genedl. 

Bydd yr Athro Sioned Davies, cyn Bennaeth yr Adran Gymraeg ym Mhrifysgol Caerdydd, y mae ei chyfraniad parhaus at yr iaith Gymraeg a’i diwylliant yn hynod ddylanwadol, yn agor yr arddangosfa ar 27 Hydref am 2pm. Mae croeso i ymwelwyr yr amgueddfa ddod i’r agoriad swyddogol.